Keycloak: jedno logowanie do aplikacji i jedno miejsce odebrania dostępu

Ostatni dzień pracy handlowca. Dział kadr wysyła informację, IT wyłącza konto w domenie i sprawa wygląda na zamkniętą. Tydzień później okazuje się, że ten sam człowiek nadal wchodzi do systemu CRM, do panelu sklepu i do aplikacji do ofertowania, bo każda z nich ma własną bazę użytkowników, która wymagała osobnej ingerencji.

Spis treści

Kiedy aplikacje wchodzą do firmy pojedynczo, z biegiem czasu, w miarę potrzeb i rozwoju firmy, każda ma własne panele logowania i własne bazy użytkowników. Keycloak jest odpowiedzią na ten konkretny bałagan, ale żeby nim był, trzeba wiedzieć, jaki dokładnie problem rozwiązuje.

To rozwinięcie jednej z pozycji z naszego przeglądu alternatyw open source dla firmowych narzędzi.

Jedno logowanie to nie to samo co jedno hasło

Jedno hasło wszędzie oznacza, że pracownik ma ten sam ciąg znaków wpisany w ośmiu aplikacjach. Każda z nich przechowuje go po swojemu, każda sprawdza samodzielnie, a wyciek z jednej otwiera pozostałe siedem.

Single Sign-On działa inaczej. Hasło sprawdza jedno miejsce: sam Keycloak albo katalog, który stoi za nim, na przykład Active Directory. Aplikacje nie dostają hasła, dostają potwierdzenie, że zalogowana osoba została uwierzytelniona i wolno jej wejść. Różnica jest zasadnicza przy odbieraniu dostępu. Wyłączasz konto w jednym miejscu i nikt się już nim nie zaloguje do żadnej aplikacji. To jeszcze nie jest odcięcie wszystkiego w tej samej sekundzie, o czym piszemy niżej, ale to jest dźwignia, która naprawdę się przydaje.

Co aplikacja musi umieć, żeby dało się ją podpiąć

Aplikacja musi obsługiwać któryś ze standardów uwierzytelniania, a Keycloak obsługuje te, które są dziś w użyciu czyli OpenID Connect, zbudowany na OAuth 2.0, oraz SAML 2.0.

Nowoczesne aplikacje webowe zwykle obsługują OpenID Connect i podpięcie zajmuje kwadrans. Systemy starsze, zwłaszcza te kupione kilka lat temu i rozwijane po polsku, bywają trudniejsze bo deklarują SAML, ale implementacja odbiega od standardu na tyle, że integracja zamienia się w projekt. Przed decyzją o wdrożeniu warto przejrzeć listę swoich aplikacji i sprawdzić to pozycja po pozycji, żeby nie utrudniać sobie życia.

U nas za jednym logowaniem stoi dwadzieścia aplikacji różnego typu i to jest skala, przy której ta inwestycja się zwraca. Przy trzech aplikacjach korzyść jest głównie porządkowa.

Keycloak staje przed katalogiem, nie zamiast niego

Najczęstsza obawa przy takich wdrożeniach brzmi: czy to znaczy, że mamy teraz drugą bazę użytkowników do utrzymania?

Nie. Keycloak potrafi korzystać z istniejącego Active Directory albo katalogu LDAP jako źródła kont. Użytkownicy zostają tam, gdzie są, procesy zakładania i wyłączania kont zostają bez zmian, a Keycloak dokłada się przed nimi jako warstwa, która rozmawia z aplikacjami.

Zostaje jedno źródło prawdy o tym, kto w firmie pracuje. Keycloak i tak zapisze u siebie dane zaciągnięte z katalogu i to jest normalne. Problem zaczyna się wtedy, kiedy konta zaczynają powstawać i znikać niezależnie w dwóch miejscach. Wracasz wtedy do punktu wyjścia, z jednym systemem więcej.

MFA w jednym miejscu, ale nie każda metoda logowania jest równie bezpieczna

Drugie uwierzytelnianie konfigurujesz w Keycloaku centralnie i możesz wymagać go przy logowaniu do wszystkich podpiętych aplikacji, bez wdrażania osobno w każdej z nich. To wymierna korzyść: zamiast ośmiu wdrożeń i ośmiu instrukcji dla pracowników masz jedno. Z jednym zastrzeżeniem, domyślny przepływ logowania wpuści użytkownika, który drugiego składnika jeszcze sobie nie ustawił. Obowiązkowe MFA trzeba wymusić w konfiguracji.

Metody nie są jednak równorzędne i warto to wiedzieć przed wyborem.

Kod z aplikacji, czyli TOTP, chroni przed wyciekiem samego hasła. Nie chroni przed stroną podszywającą się pod Twoje logowanie, bo kod przechwycony w czasie rzeczywistym działa tak samo dobrze jak wpisany przez właściciela. Klucz sprzętowy albo passkey są pod tym względem inne, ponieważ są związane z adresem strony i na podrobionej po prostu nie zadziałają.

Stąd praktyczna uwaga: jeżeli zostawiasz pracownikom wybór między passkey a kodem z aplikacji, atakujący wybierze tę drugą ścieżkę. Kod z aplikacji zostawia się tam, gdzie passkey nie wchodzi w grę czyli przy starszych systemach i urządzeniach bez obsługi kluczy.

Co się dzieje, kiedy człowiek odchodzi

Wracamy do historii z początku. Przy poprawnie skonfigurowanym SSO zablokowanie konta odcina możliwość ponownego zalogowania się do wszystkich aplikacji korzystających z Keycloaka.

Jedno zastrzeżenie, żeby nie było rozczarowania. Wyłączenie konta zamyka drogę do nowego logowania, ale sesja otwarta w przeglądarce może żyć jeszcze jakiś czas, zależnie od tego, jak skonfigurowano aplikację. Keycloak ma mechanizmy unieważniania sesji i tokenów, tyle że trzeba ich użyć świadomie, a nie zakładać, że jedno kliknięcie odcina wszystko w tej samej sekundzie.

Dlaczego odbieranie dostępów rzadko przebiega gładko, a co zostaje po ludziach, którzy odeszli, opisaliśmy we wpisie o kontach widmach i offboardingu.

Cena Keycloaka: nie instalacja, tylko model pojęciowy

Keycloak potrafi prawie wszystko, czego można oczekiwać od systemu zarządzania tożsamością, i to sprawia, że jest zawiły – taki minus wielu funkcji.

Instalacja to godzina. Problem zaczyna się przy modelu: realms, klienci, przepływy uwierzytelniania, mappery, zakresy. To jest osobny język i bez jego zrozumienia konfiguracja sprowadza się do klikania według poradników z internetu, co działa do pierwszego nietypowego przypadku.

Wdrożenie kończy się dopiero wtedy, kiedy ktoś w firmie rozumie ten model na tyle, żeby samodzielnie podpiąć kolejną aplikację i poprawić konfigurację, gdy coś przestanie działać. Jeżeli takiej osoby nie ma i nie planujesz jej mieć, potrzebujesz kogoś na zewnątrz, kto będzie to utrzymywał. Inaczej skończysz z systemem, którego nikt nie rusza ze strachu, a to najgorszy możliwy stan dla elementu, przez który przechodzi całe logowanie w firmie.

Co się dzieje, kiedy padnie Keycloak

Pytanie do zadania przed wdrożeniem. Skoro przez jeden system przechodzi logowanie do wszystkiego, to jego awaria zatrzymuje logowanie do wszystkiego.

W praktyce wygląda to gorzej, niż brzmi. Przez pierwszy kwadrans sprawia wrażenie, że wszystko działa. Ludzie, którzy mają otwarte sesje, pracują dalej, dopóki ich tokeny nie wygasną. Ci, którzy właśnie przyszli do pracy, nie wejdą do systemu.

Trzy rzeczy do rozstrzygnięcia na etapie projektu.

Więcej niż jedna instancja. W produkcji Keycloaka stawia się w kilku kopiach, za load balancerem. Tak opisuje to dokumentacja samego projektu i nie jest to zalecenie wyłącznie dla dużych środowisk.

Ochrona tego, na czym stoi. Awaria bazy danych Keycloaka zatrzymuje logowanie do wszystkich podpiętych aplikacji. Zerwane połączenie z Active Directory uderza inaczej, bo konta założone lokalnie w Keycloaku działają dalej, ale użytkownicy z katalogu (czyli w praktyce cała firma) nie wejdą nigdzie. Dwie instancje Keycloaka same z siebie tego nie rozwiązują, trzeba zadbać też o dostępność tego, z czego korzystają.

Opisane odtworzenie i konta awaryjne. Procedura powrotu musi mieć nazwisko osoby odpowiedzialnej i być sprawdzona. W najważniejszych systemach warto zostawić konta lokalne, używane wyłącznie awaryjnie, żeby administrator miał jak wejść, kiedy centralne logowanie nie działa. Udokumentowane, objęte alarmem na każde użycie i okresowo sprawdzane, czy nadal działają.

Ta seria zaczęła się od awarii u dostawcy, więc powiedzmy wprost. Centralizując logowanie, tworzysz u siebie dokładnie taką zależność, jaką krytykujemy w chmurze. Różnica jest jedna i zarazem zasadnicza: tym razem to Ty decydujesz, ile instancji stoi, kiedy je aktualizujesz i jak szybko podnosisz usługę, zamiast odświeżać cudzą stronę statusu.

Czego Keycloak nie zastąpi

Keycloak nie jest katalogiem i nie zastąpi Active Directory ani LDAP. Nie wciągniesz do niego stacji roboczej, nie rozdasz przez niego polityk GPO i nie zalogujesz się nim do Windowsa. Konta pracowników zostają w katalogu, a Keycloak staje przed nim i rozmawia z aplikacjami.

Z Entra ID jest inaczej. W części dotyczącej logowania do aplikacji robią to samo i tutaj Keycloak jest realną alternatywą. Nie przejmie natomiast warstwy urządzeń: nie zna stanu komputera, z którego ktoś się loguje, nie wymusi zgodności stacji z regułami firmy i nie zbuduje dostępu warunkowego opartego na tej zgodności.

Nie rozstrzygnie też, kto co może zrobić w środku aplikacji. Keycloak przekaże informację o rolach, ale pogrupowanie uprawnień w role i przypisanie ról do stanowisk jest pracą do wykonania w organizacji, a część systemów i tak prowadzi własny model uprawnień.

Jak to robimy

Zaczynamy od spisu aplikacji i sprawdzenia, które z nich w ogóle obsługują standardy uwierzytelniania. Ten jeden dokument rozstrzyga o sensie całego projektu. Pokazuje, ile aplikacji wejdzie od razu, ile będzie wymagało dodatkowej pracy, a które zostaną poza systemem.

Potem podpinamy Keycloaka do istniejącego katalogu, żeby nie mnożyć baz użytkowników, i przenosimy aplikacje etapami, zaczynając od tych, których awaria nie zatrzyma pracy firmy. Drugie uwierzytelnianie przygotowujemy od początku, a egzekwujemy je wtedy, kiedy pracownicy mają już ustawioną metodę, żeby pierwszego dnia nie zatrzymać połowy firmy przed ekranem logowania. Równolegle planujemy dostępność samego Keycloaka. Od dnia wdrożenia jest to system produkcyjny jak każdy inny.

Prowadzimy to w ramach bezpiecznego zarządzania tożsamością, zwykle razem z uporządkowaniem kont i uprawnień. Jedno logowanie do bałaganu w uprawnieniach daje wygodniejszy dostęp do tego bałaganu, więc przy okazji grupujemy uprawnienia w role i przypinamy role do stanowisk, zamiast nadawać dostępy pojedynczo, na zgłoszenie.

Jeżeli chcesz sprawdzić, ile Twoich aplikacji da się podpiąć pod jedno logowanie, umów bezpłatną konsultację z naszym inżynierem.

Devology
Polityka prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek oraz skryptów analitycznych, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne. Aby zapoznać się z naszą polityką prywatności, kliknij tutaj.